Αρχείο ετικέτας πραξικόπημα

ΗΧΗΣΑΝ ΞΑΝΑ ΟΙ ΣΕΙΡΗΝΕΣ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑΣ

Ήχησαν λοιπόν και φέτος οι υποκριτικές σειρήνες, στη μαύρη μνήμη του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 1974. Το επίσημο αφήγημα εξακολουθεί να είναι (όπως και σε όλη την ιστορία του Κυπριακού μέχρι σήμερα) κουτοπόνηρο και παραπλανητικό. Διότι από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 μέχρι σήμερα, άλλα μας λένε οι πολιτικοί κι άλλους στόχους υπηρετούν στο παρασκήνιο κι αυτό, όχι, δεν είναι θεωρία συνωμοσίας, είναι η δεύτερη, σφαιρική πλέον ανάγνωση της ιστορίας, καθώς πέρασε ήδη από τότε σχεδόν μισός αιώνας.

Από το 1960, που εγκαθιδρύθηκε η Κυπριακή Δημοκρατία, μέχρι και σήμερα (το τονίζω αυτό: μέχρι και σήμερα) υπάρχουν δύο σχολές σκέψεις για το Κυπριακό Ζήτημα, τόσο στην ελληνική όσο και στην τουρκική πλευρά. Η μία θέλει μια χώρα στην Κύπρο και η άλλη θέλει δύο χωριστά κράτη (ή διπλή ένωση πριν την εισβολή), ώστε να μην μπαίνει η μια κοινότητα στα πόδια της άλλης.

Είναι φανερό ότι κυριάρχησε η σχολή της διχοτόμησης. Ο γεωγραφικός διαχωρισμός των δύο κοινοτήτων ξεκίνησε από το 1957, λόγω πράξεων βίας που έγιναν ανάμεσα στις δύο κοινότητες, με αφορμή τον αγώνα των Ελληνοκυπρίων για την Ένωση με την Ελλάδα, εντάθηκε μετά τις “φασαρίες” της δεκαετίας του 1960 κι οριστικοποιήθηκε με την ανταλλαγή πληθυσμών, που ακολούθησε την τουρκική εισβολή, το 1974.

Οι Αγγλοαμερικάνοι σχεδίασαν τη λύση του Κυπριακού στη βάση της διχοτόμησης, θεωρώντας ότι αυτή ήταν η μόνη εφικτή λύση. Εξασφάλισαν τη σιωπηρή συγκατάθεση του διχοτομικού σιναφιού για να προχωρήσουν στον γεωγραφικό διαχωρισμό και εκμεταλλεύτηκαν στο έπακτον την πολιτική μωρία του προδότη ταξίαρχου Ιωαννίδη, ο οποίος πείσθηκε ότι έφτασε η ώρα να ρίξει τον “καλόγηρο” (τον Μακάριο) και να κάνει την Ένωση. Την διπλή βεβαίως Ένωση, αφού ήταν συμφωνημένο η Τουρκία να επέμβει και να πάρει ένα κομμάτι στο βόρειο τμήμα του νησιού, για να μεταφερθούν εκεί οι Τουρκοκύπριοι και να τελειώνουμε με το Κυπριακό.

Στον Μακάριο οι Αγγλοαμερικανοί και οι φίλοι του από το διχοτομικό σινάφι είπαν ότι θα του κάνει πραξικόπημα ο Ιωαννίδης, θα ακολουθούσε μια περιορισμένης κλίμακας επέμβαση από την Τουρκία και θα έπεφτε η χούντα. Όλοι ήξεραν στην Κύπρο ότι θα γινόταν πραξικόπημα, μετά την επιστολή του Μακαρίου προς τον τότε πραξικοπηματικό πρόεδρο της Ελλάδας Φαίδωνα Γκιζίκη, με την οποία του ζητούσε να ανακαλέσει στην Ελλάδα τους Έλληνες αξιωματικούς που υπηρετούσαν στην Εθνική Φρουρά. Η επιστολή ήρθε βεβαίως μετά από μια τετραετή περίοδο ταραχών, με την βία της εγκληματικής οργάνωσης ΕΟΚΑ Β’, του Γεωργίου Γρίβα, την “αντιβία” των παρακρατικών μακαριακών ομάδων, αλλά και την υπονόμευση του νόμιμου κράτους από τους χουντικούς αξιωματικούς.

Ωστόσο ο Μακάριος ήξερε ότι, μετά την επιστολή, θα ακολουθούσε το πραξικόπημα, και θα έπεφτε η χούντα, λόγω της (περιορισμένης) τουρκικής επέμβασης. Στις 15 Ιουλίου, ημέρα Δευτέρα, κατέβηκε πρωί πρωί από την εξοχική προεδρική κατοικία στο Τρόοδος, πέρασε ακριβώς έξω από το στρατόπεδο των τεθωρακισμένων στην Κοκκινοτριμυθιά και πήγε στη Λευκωσία. Λίγο αργότερα τα τεθωρακισμένα βγήκαν από το στρατόπεδο και πήγαν να κάνουν πραξικόπημα στο προεδρικό (λες και δεν μπορούσαν να συλλάβουν τον Μακάριο στην Κοκκινοτριμυθιά).

Συνάντηση Μακαρίου – Κίσινγκερ στο προεδρικό μέγαρο στη Λευκωσία, 2 μήνες πριν το χουντικό πραξικόπημα.

Στο προεδρικό δεν περικύκλωσαν το κτήριο. Ο Μακάριος βγήκε από την πίσω μεριά και έφυγε ανενόχλητος. Την επόμενη μέρα ο Μακάριος φυγαδεύτηκε στο Λονδίνο από τους Βρετανούς. Στις 20 Ιουλίου, την ώρα που τα τουρκικά πλοία ήταν ήδη σε απόσταση αναπνοής από το Πέντε Μίλι της Κερύνειας, ο Μακάριος ανέβαινε στο βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για να καταγγείλει την Ελλάδα, ότι έκανε εισβολή στην Κύπρο, από την οποία κινδύνευαν – όπως τόνισε- και οι Τουρκοκύπριοι. Δεν έκανε καμία απολύτως αναφορά στην επικείμενη τουρκική εισβολή, παρόλο που την ίδια ώρα όλα τα ξένα ειδησεογραφικά πρακτορεία έδειχναν βίντεο με τα τουρκικά πλοία να προσεγγίζουν την Κύπρο και μιλούσαν για τουρκική εισβολή.

Η εκτενής αναφορά μου στον Μακάριο, δεν υπονοεί ότι ο Μακάριος ευθύνεται για το πραξικόπημα. Για το πραξικόπημα ευθύνεται ο προδότης ταξίαρχος Ιωαννίδης, ο οποίος το διέταξε έχοντας πλήρη συνείδηση του τι έκανε, αφού πίστεψε το σχέδιο που του πούλησαν οι Αγγλοαμερικανοί και ήξερε επίσης ότι θα προωθούσε μια λύση του Κυπριακού, με την οποία συμφωνούσε παρασκηνιακά και το διχοτομικό σινάφι σε Ελλάδα και Κύπρο. Γνώριζε πολύ καλά ότι θα επέμβαινε η Τουρκία και θα κατελάμβανε μέρος της Κύπρου για να γίνει ανταλλαγή πληθυσμών, κάτι που πραγματοποιήθηκε τελικά μετά που έπεσε η χούντα, όταν στην Ελλάδα ήταν πια πρωθυπουργός ο Καραμανλής και στην Κύπρο προεδρεύων ο Κληρίδης. Το σχέδιο της διχοτόμησης προχώρησε και ολοκληρώθηκε, χωρίς κανένας να μπορέσει ή να τολμήσει έστω να το εμποδίσει.

Ο Μακάριος πίστευε ότι το πραξικόπημα θα ήταν απλώς το τέλος της χούντας. Έτσι του είπαν οι Βρετανοί, οι οποίοι, σε πλήρη συνεννόηση και συντονισμό και με τον “μάγο” της αμερικανικής διπλωματίας Χένρι Κίσινκερ, λέγεται ότι του έγραψαν και την ομιλία στο Σ.Α. του ΟΗΕ, που ουσιαστικά νομιμοποιούσε την επέμβαση της Τουρκίας, μετά και την εισβολή της Ελλάδος, όπως χαρακτήρισε το πραξικόπημα ο Μακάριος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία ΟΥΔΕΠΟΤΕ καταδικάστηκε από τη διεθνή κοινότητα για εισβολή στην Κύπρο.

Δυστυχώς για τον πολιτικώς ανώριμο κυπριακό λαό, το διεφθαρμένο διχοτομικό πολιτικοοικονομικό κατεστημένο έπαιξε όλα αυτά τα χρόνια, από το 1960 μέχρι σήμερα και συνεχίζει να παίζει ένα πολύ βρόμικο παιχνίδι στο παρασκήνιο. Το παιχνίδι της διχοτόμησης της Κύπρου και μάλιστα χωρίς διαπραγμάτευση, αφού δεν τολμούν να αποκαλύψουν τις πραγματικές τους προθέσεις. Οι Τούρκοι, τον Ιούλιο του 1974, πήραν περισσότερο έδαφος από εκείνο που προβλεπόταν, ώστε να το διαπραγματευτούν. Θα έδιναν πίσω Βαρώσι, Μόρφου, χωριά στη γραμμή Αττίλα από την Αμμόχωστο ως τη Μόρφου και μέρος της Καρπασίας. Το διχοτομικό σινάφι τους τα χάρισε κι αυτά, διότι δεν τολμά να πει στον κυπριακό λαό την αλήθεια.

Την αλήθεια την κρύβει με μια επιδέξια, γκεμπελικού τύπου προπαγάνδα, παρουσιάζοντας κάθε πράξη, που εδραιώνει τη διχοτόμηση, σαν πατριωτικό καθήκον. Τους βοήθηκε πολύ και η Τουρκία πάνω σ’ αυτό, όπως και το ντενκταστικό κατεστημένο. Καλύπτοντας πάντοτε τη διχοτομική τους πολιτική πίσω από την τουρκική αδιαλλαξία, με εύκολη αντιτουρκική ρητορική και κροκοδείλια δάκρυα για τους νέους που έγιναν ήρωες, πέφτοντας προδομένοι για να προασπίσουν την ελευθερία αυτού του τόπου, επιβεβαιώνουν πλήρως τη ρήση του Σάμιουελ Τζόνσον ότι “ο πατριωτισμός είναι το τελευταίο καταφύγιο του κάθε απατεώνα”.

ΕΓΚΛΗΜΑ ΧΩΡΙΣ ΤΙΜΩΡΙΑ

Σαν σήμερα, το Σάββατο 20 Ιουλίου του 1974, τα ξημερώματα, η Τουρκία διενήργησε εισβολή στην Κύπρο, πέντε μέρες μετά το πραξικόπημα της ελληνικής χούντας, του ταξίαρχου Ιωαννίδη, εναντίον του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’.  

Όλοι γνώριζαν πως η Τουρκία θα έκανε εισβολή, σε περίπτωση που γινόταν πραξικόπημα. Μάλιστα ο Μακάριος προειδοποιούσε πολύ πριν το πραξικόπημα ότι τυχόν ελληνική επέμβαση στα εσωτερικά της Κύπρου θα ενταφίαζε οριστικά το όνειρο της “Ένωσης”, ενώ και στο θρυλικό του διάγγελμα από την Πάφο, ανήμερα του πραξικοπήματος, είπε ότι ότι “κάποιοι αποφάσισαν να διχοτομήσουν την Κύπρο”, υπονοώντας εμμέσως πλην σαφώς ότι θα ακολουθούσε τουρκική επέμβαση.  

Το παράξενο με τον Μακάριο είναι πως, ενώ γνώριζε ότι η Τουρκία επρόκειτο να εισβάλει κι ενώ έβλεπε στα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία τα τουρκικά πολεμικά να προσεγγίζουν τις ακτές της Κερύνειας, εκείνο το ξημέρωμα της 20ής Ιουλίου 1974 και λίγη ώρα πριν ξεκινήσει η εισβολή, ανέβηκε στο βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη και ως πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ουσιαστικά παρέσχε στην Τουρκία το πρόσχημα  που αναζητούσε. Διότι δεν περιορίστηκε μόνο στο να καταγγείλει το πραξικόπημα. Υπογράμμισε ότι το πραξικόπημα ήταν στην ουσία εισβολή της Ελλάδος στην Κύπρο και ότι από αυτή την εισβολή κινδύνευαν και οι Τουρκοκύπριοι.  

Τα ερωτηματικά σε σχέση με τον ρόλο του Μακαρίου και πολλών άλλων παραμένουν αναπάντητα, καθώς τα πιο σημαντικά έγγραφα του φακέλου της Κύπρου παραμένουν απροσπέλαστα στα υπουργεία Εξωτερικών και Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας. Εικασίες σχετικά με το ρόλο του Μακαρίου έχω γράψει στο άρθρο μου με τίτλο “Ένα αιρετικό αφήγημα για το πραξικόπημα”.   

Σαφώς όμως την τεράστια ευθύνη για την τουρκική εισβολή και την ανείπωτη καταστροφή που σκόρπισε, τη φέρει η ελληνική Χούντα και οι συνεργάτες της στην Κύπρο.  Δεν χωράει καμία αμφιβολία ότι αυτοί ήξεραν πολύ καλά πως, μετά το πραξικόπημα, θα ακολουθούσε τουρκική εισβολή. Ήταν στο σχέδιο. Οι πολεμικές προετοιμασίες της Τουρκίας είχαν ξεκινήσει αρκετούς μήνες πριν: Επανδρώθηκε το αεροδρόμιο της Αττάλειας, στρατιωτικές μονάδες μετακινούνταν στις νοτιοανατολικές ακτές της Τουρκίας  και σύμφωνα με αξιόπιστες μαρτυρίες οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες γνώριζαν τα πάντα…  

Όταν έγινε το πραξικόπημα, οι τουρκικές στρατιωτικές μονάδες τέθηκαν σε διαδικασία κίνησης προς την Κύπρο. Ο τουρκοκυπριακός ραδιοσταθμός “Bayrak” μετέδιδε ότι έρχεται ο τουρκικός στρατός να σώσει τα αδέλφια του, τους Τουρκοκύπριους. Λίγες ώρες πριν την εισβολή, τα τουρκικά πολεμικά πλοία είχαν ήδη πλησιάσει τη βόρεια ακτή της Κύπρου.   Από τη δική μας πλευρά τι γινόταν όλες εκείνες τις ημέρες για να αντιμετωπιστεί ο τουρκικός κίνδυνος; Απολύτως ΤΙΠΟΤΑ!  Το 281 Τάγμα Πεζικού της Εθνικής Φρουράς, που επάνδρωνε τα πολυβολεία του Πενταδάκτυλου και θα μπορούσε να είχε βυθίσει τα τουρκικά πολεμικά, στάλθηκε, στις 15 Ιουλίου, από τους πραξικοπηματίες αξιωματικούς στο ΚΕΝ Πάφου, με τη διαταγή να καταπνίξει την εκεί αντίσταση.

Στις 19 Ιουλίου κι ενώ τα τουρκικά πολεμικά ήταν έξω από την Κερύνεια, το 281 διατάχθηκε να στρατοπεδεύσει στην Αθαλάσσα, αντί να τρέξει να επανδρώσει τα πολυβολεία.   Στις 5:30 το πρωί ξεκίνησαν τις πρώτες τους επιδρομές τα τουρκικά πολεμικά  αεροσκάφη, καθώς από τα πλοία αποβιβάζονταν ήδη στρατιώτες και άρματα μάχης.  Στον τουρκοκυπριακό θύλακα της Λευκωσίας άρχισαν να πέφτουν 2 χιλιάδες αλεξιπτωτιστές.  Καμία απάντηση δεν δόθηκε από πλευράς της Εθνικής Φουράς, ενώ το ΡΙΚ ξεκίνησε κανονικά την εκπομπή του στις 6:00 με πρωϊνή γυμναστική, σαν να μην συνέβαινε τίποτα.   Οι πραξικοπηματίες μιλούσαν για τουρκική άσκηση και δεν έδιναν διαταγές στην Εθνική Φρουρά για δράση. Πέρασαν σχεδόν 3 ώρες μέχρι να δεήσει η χούντα  να δόσει πράσινο φως στο ΓΕΕΦ για να ξεκινήσει η επιστράτευση. Ήταν τότε, γύρω στις 9:30 το πρωί που διατάχθηκε από τους εγκληματίες πραξικοπηματίες το 286 μηχανοκίνητο τάγμα πεζικού να κατευθυνθεί προς την Κερύνεια, σε φάλαγγα μέσα στον δημόσιο δρόμο, με αποτέλεσμα να δεχτεί επίθεση από τα τουρκικά αεροσκάφη και να κομματιαστούν οι φαντάροι.  

Όλες οι μαρτυρίες μιλούν για μια ακατανόητη και εγκληματική ολιγωρία, που οδήγησε στο θάνατο χιλιάδες νέα παιδιά, που έτρεξαν να υπερασπίσουν την πατρίδα. Τα βασανιστικά ερωτήματα δεν έχουν άλλη απάντηση παρά αυτή: Επρόκειτο για προμελετημένο έγκλημα, για εσχάτη προδοσία.   Η χούντα είχε αποφασίσει να χτυπήσει μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Από τη μια να απομακρύνει τον Μακάριο από την εξουσία κι από την άλλη να λύσει το Κυπριακό με την “καθαρή” λύση της διχοτόμησης,  χωρίς ελληνική υπογραφή αλλά διά της βίας των τουρκικών όπλων.  

Για το τεράστιο εκείνο έγκλημα δεν λογοδότησε κανείς από τους πραγματικά υπαίτιους. Καμία δίκη δεν έγινε, κανένας δεν πλήρωσε ούτε το ελάχιστο τίμημα για την εθνική προδοσία. Πολλοί κατηγορούν τον Καραμανλή γι’ αυτό αλλά την ίδια στιγμή ξεχνούν ότι κι ο Μακάριος, επιστρέφοντας στην Κύπρο, πρόσφερε από την πρώτη στιγμή “κλάδον ελαίας” σε εκείνους που προετοίμασαν και διέπραξαν το πραξικόπημα κι ολιγώρησαν στην αντιμετώπιση της τουρκικής εισβολής, στέλνοντας στον θάνατο χιλιάδες ανθρώπους και στην προσφυγιά δεκάδες χιλιάδες άλλους.  

Το γιατί όμως οι νόμιμες κυβερνήσεις Καραμανλή στην Ελλάδα και Μακαρίου στην Κύπρο, αποφάσισαν να κουκουλώσουν το μεγαλύτερο ιστορικά έγκλημα εις βάρος του κυπριακού Ελληνισμού, παραμένει ένα ερώτημα εξίσου βασανιστικό και αναπάντητο. Όπως και το γιατί σχεδιάστηκε το έγκλημα, ποιοι ήταν οι πραγματικοί συνεργοί της χούντας και ποιες οι πραγματικές τους προθέσεις.   Σοβαρές απαντήσεις δεν έχουν δοθεί ακόμη, ούτε από το πόρισμα της Βουλής των Ελλήνων, ούτε από το πόρισμα παρωδία της κυπριακής Βουλής των Αντιπροσώπων. Η ιστορική ετυμηγορία στο τεράστιο αυτό ζήτημα εξακολουθεί να εκκρεμεί.

ΕΝΑ ΑΙΡΕΤΙΚΟ ΑΦΗΓΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ

Κάθε χρόνο τέτοια μέρα καταδικάζουμε το πραξικόπημα που διενήργησε στις 15 Ιουλίου 1974 η στρατιωτική χούντα της Ελλάδας, υπό τον ταξίαρχο Δημήτριο Ιωαννίδη, εναντίον του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας αρχιεπισκόπου Μακαρίου, στην Κύπρο. Το λέμε «πραξικόπημα» αλλά η επίσημη καταγγελία της Κυπριακής Δημοκρατίας στα Ηνωμένα Έθνη αναφερόταν σε εισβολή της Ελλάδας στην Κύπρο, όπως και η τουρκική εισβολή που ακολούθησε πέντε μέρες αργότερα.

Τα ξημερώματα (ώρα Κύπρου) της 20ής Ιουλίου 1974, τα τουρκικά πολεμικά πλοία ήταν στα ανοικτά της Κερύνειας πλησιάζοντας την ακτή του «Πέντε Μίλι» και τα διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία μετέδιδαν εικόνες. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αρχιεπίσκοπος Μακάριος ανέβηκε στο βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και κατάγγειλε την ελληνική εισβολή. Όχι μόνο δεν είπε οτιδήποτε για τα τουρκικά πλοία που πλησίαζαν την Κύπρο, όχι μόνο δεν προειδοποίησε την Τουρκία να μην πραγματοποιήσει εισβολή αλλά αντίθετα κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να ενεργήσει για αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης στην Κύπρο διότι, εκτός από τους Ελληνοκύπριους, η ελληνική εισβολή έθετε σε κίνδυνο και τους Τουρκοκύπριους.

Να το γράψω όσο απλά γίνεται: Με τη διατύπωσή του ο Μακάριος, εμμέσως πλην σαφώς, έδινε στην Τουρκία τη νομιμοποίηση που χρειαζόταν για να εισβάλει στην Κύπρο. Από τότε η Τουρκία επικαλείται εκείνη την ομιλία κάθε φορά που την κατηγορούμε στα διεθνή βήματα ότι διενήργησε εισβολή στην Κύπρο, ενώ η ίδια ισχυρίζεται ότι διενήργησε «ειρηνευτική επιχείρηση», για να μας σώσει. Ίσως γι’ αυτό επίσης δεν υπάρχει μέχρι σήμερα σε κανένα ψήφισμα του ΟΗΕ καταδίκη της Τουρκίας για την εισβολή της στην Κύπρο.

Στο επίσημο αφήγημα για το πραξικόπημα, ο Μακάριος είχε προειδοποιηθεί για το πραξικόπημα,  από ξένους διπλωμάτες και άλλους παράγοντες και ότι απάντησε με αφέλεια νηπίου και όχι ωριμότητα ηγέτη πως «δεν πίστευε ότι ελληνικό χέρι θα έστρεφε όπλο εναντίον του». Το σαββατοκύριακο πριν από την πιθανότερη ημερομηνία εκδήλωσης του πραξικοπήματος, ο Μακάριος διανυκτέρευσε στην εξοχική προεδρική κατοικία του Τροόδους και κατέβηκε στο προεδρικό το πρωί της Δευτέρας 15 Ιουλίου.

Στη διαδρομή πέρασε ακριβώς έξω από την επιλαρχία των τεθωρακισμένων στην Κοκκινοτριμιθιά, χωρίς κανείς να τον σταματήσει. Τον άφησαν να περάσει έξω από την πύλη τους και μετά ξεκίνησαν τα τανκς να πάνε να τον βρούνε στο προεδρικό. Φτάνοντας στο προεδρικό τα άρματα και οι λοκατζήδες, δεν θεώρησαν αναγκαίο να περικυκλώσουν το κτίριο. Σχημάτισαν ένα πέταλο κι άφησαν ελεύθερο το πίσω μέρος του προεδρικού μεγάρου, το μονοπάτι που περνούσε μέσα από τον Πεδιαίο Ποταμό και έβγαινε στην οδό Προδρόμου.

Διαφεύγοντας από εκεί και βγαίνοντας στο δρόμο, μαζί με τον υπασπιστή του, ο Μακάριος σταμάτησε ένα αυτοκίνητο και ζήτησε από τον οδηγό να του το δώσει. Αρχικά μετέβη στην Κλήρου κι έπειτα από εκεί ξεκίνησε για τη μονή Κύκκου. Ούτε στο μοναστήρι σκέφτηκαν οι πραξικοπηματίες να στείλουν ένα άγημα αλλά ούτε και στη μητρόπολη της Πάφου, όπου ο Μακάριος κατέληξε το απόγευμα της Δευτέρας. Στην Πάφο, ο τεχνικός του ΡΙΚ ένωσε τον αναμεταδότη του ραδιοφώνου με ένα πρόχειρο στούντιο, από το οποίο ο Μακάριος απηύθυνε το γνωστό διάγγελμα «ελληνικέ κυπριακέ λαέ, γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις…».

Από την ημέρα της εισβολής μέχρι σήμερα υπήρχε πάντοτε η πικρία στην κυπριακή κοινή γνώμη ότι πίσω από τα γεγονότα του 1974 κρυβόταν «αγγλοαμερικανικός δάκτυλος». Αλλά ήταν οι Εγγλέζοι εκείνοι που φιλοξένησαν τον Μακάριο στις βάσεις τους στην Επισκοπή κι από εκεί τον μετέφεραν με ελικόπτερο μέχρι τη Μάλτα κι έπειτα αεροπορικώς στο Λονδίνο, όπου και τον φιλοξένησαν. Τρεις ημέρες αργότερα μετέβη στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να καταγγείλει από το βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την ελληνική εισβολή, όπως έγραψα και στη δεύτερη παράγραφο.

Ποιος ήταν ακριβώς ο ρόλος του Μακαρίου στα γεγονότα δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω, ενόσω τα πιο σημαντικά αρχεία, που αφορούν τα γεγονότα του πραξικοπήματος και της εισβολής, κρατούνται ακόμη ερμητικά κλειστά και δεν δίνονται στη δημοσιότητα. Αν οι ευθύνες αφορούσαν μόνο τη χούντα, δε νομίζω ότι θα τα κρατούσα ακόμη σαν εφτασφράγιστα μυστικά.

Αντί του επίσημου αφηγήματος, σας προτείνω το εξής σενάριο:

Οι ξένοι που σχεδίασαν και συντόνισαν στο παρασκήνιο τα θλιβερά γεγονότα του 1974 (αμερικανικές και βρετανικές μυστικές υπηρεσίες), είχαν αποφασίσει να εξυπηρετήσουν ένα σχέδιο οριστικής λύσης του Κυπριακού με γεωγραφικό διαχωρισμό των δύο κοινοτήτων, ώστε να σταματήσουν οι προστριβές στην Κύπρο ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Τουρκία, δύο συμμάχους του ΝΑΤΟ.

Τον δικτάτορα Ιωαννίδη δεν ήταν δύσκολο να τον πείσουν. Εξάλλου ο ίδιος, σε ανύποπτο χρόνο, είχε πει ότι το Κυπριακό μόνο με διχοτόμηση θα μπορούσε να λυθεί, αλλά το πρόβλημα ήταν ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν θα δέχονταν ποτέ να παραχωρήσουν γη στους Τουρκοκύπριους για να γίνει αυτό το πράγμα. Από την άλλη ο Μακάριος, που τα πήγαινε πολύ καλά με τη χούντα του Παπαδόπουλου, αντιμετώπισε την ψυχρότητα της χούντας του Ιωαννίδη. Άρχισαν τότε να τον πολιορκούν στο παρασκήνιο σταλμένοι των αγγλοαμερικανικών μυστικών υπηρεσιών Έλληνες και ξένοι πολιτικοί και διπλωμάτες, οι οποίοι τον έπεισαν ότι τελικά ίσως έπρεπε να γίνει το πραξικόπημα για να ακολουθήσει η τουρκική εισβολή, με μια ελεγχόμενη στρατιωτική επιχείρηση της Τουρκίας, η οποία θα προκαλούσε την πτώση της χούντας.

Οι ίδιοι έπεισαν από την άλλη και τον «αόρατο δικτάτορα» ταξίαρχο Ιωαννίδη ότι μόνο απομακρύνοντας τον Μακάριο με πραξικόπημα θα μπορούσε να επιτευχθεί επιτέλους πολιτική διευθέτηση στην Κύπρο, η οποία θα τερμάτιζε και την προβληματική για το ΝΑΤΟ αλλά και για την ίδια την Ελλάδα, διένεξή της με την Τουρκία. Είπαν και σ’ αυτόν ότι η τουρκική επιχείρηση θα ήταν περιορισμένης έκτασης και ότι, όσο λιγότερη ήταν η αντίσταση απέναντι στην εισβολή, τόσο λιγότερη θα ήταν και η αιματοχυσία. Οπότε θα έπρεπε να βρεθεί ο τρόπος να μην μπορέσει η Εθνική Φρουρά να εκδηλώσει σοβαρή αντίσταση.

Στον Μακάριο είπαν ότι δεν θα κινδύνευε η ζωή του, ούτε θα συλλαμβανόταν κι ότι θα τον μετέφεραν στον ΟΗΕ οι Βρετανοί, για να καταγγείλει την ελληνική εισβολή, ώστε να ακολουθήσει μια συμφωνημένα περιορισμένης έκτασης τουρκική επιχείρηση, που θα προκαλούσε την πτώση της χούντας.

Από την άλλη στον Ιωαννίδη είπαν ότι ο Μακάριος δεν έπρεπε να σκοτωθεί, ούτε να συλληφθεί, διότι οι συνέπειες θα ήταν ανεξέλεγκτες. Ότι ο Μακάριος θα έπρεπε να αφεθεί να φύγει από την Κύπρο, μέσω των βρετανικών βάσεων και να ζήσει στην εξορία, όπως ζούσαν εξάλλου και πολλοί Έλληνες πολιτικοί. Ότι επίσης δεν θα έπρεπε να υπάρξει σθεναρή αντίσταση εναντίον της τουρκικής επιχείρησης, ώστε να μην προκληθεί αιματοχυσία. Ότι η Τουρκία θα κατελάμβανε τις περιοχές που ήταν στο συμφωνημένο σχέδιο, για να μεταφέρει εκεί τους Τουρκοκύπριους και να λυθεί έτσι οριστικά το Κυπριακό, είτε με διπλή Ένωση είτε με δημιουργία δύο κρατών, λύσεις που ο Ιωαννίδης θεωρούσε ιδανικές.

Αν έχετε υπόψη σας το πιο πάνω σενάριο, τότε απαντώνται όλες σας οι απορίες:  Γιατί ο Μακάριος δεν έκανε κάτι για να αποτρέψει το πραξικόπημα, ενώ είχε πληροφορίες γι’ αυτό; Γιατί οι πραξικοπηματίες δεν συνέλαβαν τον Μακάριο την ώρα που περνούσε έξω από την επιλαρχία της Κοκκινοτριμυθιάς; Γιατί δεν περικύκλωσαν το προεδρικό; Γιατί δεν μπλόκαραν τις πιθανές διαδρομές από τις οποίες θα έφευγε ο Μακάριος; Γιατί τον Μακάριο τον φυγάδευσαν οι Βρετανοί, που τους κατηγορούμε ως συνυπεύθυνους για το πραξικόπημα και την εισβολή; Γιατί η Εθνική Φρουρά δεν αφέθηκε να αντισταθεί σοβαρά εναντίον του Τούρκου εισβολέα και γιατί πολλές μονάδες λάμβαναν εντολές να μην χτυπήσουν, διότι επρόκειτο τάχα για τουρκική άσκηση; Γιατί δεν επανδρώθηκαν τα πολυβολεία του Πενταδακτύλου, που θα μπορούσαν να είχαν βυθίσει τα τουρκικά πολεμικά, πριν αρχίσει η εισβολή αλλά η μονάδα που τα επάνδρωνε στάλθηκε στην Πάφο; Γιατί ο Μακάριος κατάγγειλε στον ΟΗΕ μόνο την ελληνική εισβολή, λέγοντας ότι κινδυνεύουν οι Τουρκοκύπριοι, όταν έβλεπε από την τηλεόραση στη Νέα Υόρκη τα τουρκικά πλοία έτοιμα να αποβιβάσουν στρατό στην Κερύνεια;

Δυστυχώς το επίσημο αφήγημα, το παραμύθι δηλαδή που μας πουλάνε εδώ και δεκαετίες, αδυνατεί να δώσει σοβαρές απαντήσεις στα πιο πάνω ερωτήματα. Σε αντίθεση με το … αιρετικό σενάριο που σας έχω προτείνει.

Το πραξικόπημα ήταν το πρώτο μέρος του σχεδίου και η τουρκική εισβολή το δεύτερο. Για να επιβληθεί στην Κύπρο μια λύση που, όπως είναι φανερό από τη μέχρι τώρα πορεία του Κυπριακού προβλήματος, βόλευε τελικά όλους όλους. Δυστυχώς για όσους ονειροπόλους πιστεύουμε ακόμη ότι θα μπορούσε αυτό το νησί να είχε μια καλύτερη τύχη από τη διχοτόμηση.

Η ΧΟΥΝΤΑ ΘΕΩΡΟΥΣΕ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΚΑΙ ΠΙΟ “ΚΑΘΑΡΗ” ΛΥΣΗ ΤΗ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ. ΕΣΥ;

Στις 15 Ιουλίου 1974 η κυπριακή Εθνική Φρουρά, έπειτα από διαταγή του ταξίαρχου Δημήτριου Ιωαννίδη (του  ισχυρού άντρα της στρατιωτικής χούντας, που σφετεριζόταν τότε την εξουσία στην Ελλάδα), διενήργησε, με τη βοήθεια και της παράνομης τρομοκρατικής οργάνωσης ΕΟΚΑ Β’, πραξικόπημα εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας. 

Στο δικό μου μυαλό δεν χωράει καμιά αμφιβολία ότι το πραξικόπημα έγινε για να δοθεί στην Τουρκία η αφορμή να εισβάλει στην Κύπρο και να καταλάβει μέρος του βορείου τμήματος του νησιού, ώστε το Κυπριακό να λυθεί οριστικά με διχοτόμηση. Γι’ αυτό και δεν έγινε ουσιαστική προσπάθεια για να αναχαιτιστούν οι δυνάμεις απόβασης, δεν επανδρώθηκαν τα πολυβολεία στον Πενταδάκτυλο (που θα μπορούσαν να χτυπήσουν τα αποβατικά πλοία) και σε πολλές περιπτώσεις οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις διατάχθηκαν να μην χτυπήσουν τις τουρκικές διότι – όπως τους έλεγαν – “επρόκειτο για άσκηση. 

Σύμφωνα με διάφορες πηγές ο “αόρατος δικτάτορας”, Δημήτριος Ιωαννίδης, θεωρούσε το Κυπριακό ως τον μεγαλύτερο βραχνά για την Ελλάδα, γι’ αυτό και μόλις ανέτρεψε τον προηγούμενο δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο, τον Νοέμβρη του 1973, έθεσε ως προτεραιότητα του να απαλλάξει τη χώρα του από αυτό το πρόβλημα,  με τη λύση που εκείνος θεωρούσε ως την καλύτερη και πιο λειτουργική: το γεωγραφικό και πολιτικό διαζύγιο ανάμεσα στους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους και τη συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας ως καθαρά ελληνικό κράτος, χωρίς τους Τουρκοκύπριους, αλλά και χωρίς τον Μακάριο, τον οποίο θεωρούσε επικίνδυνο. 

Ο Ιωαννίδης θεωρούσε ως καλύτερη λύση τη διχοτόμηση της Κύπρου. Ήξερε όμως ότι δεν υπήρχε περίπτωση να γίνει δεκτό κάτι τέτοιο από τους Ελληνοκύπριους πολιτικούς ή το λαό, καθώς θα εθεωρείτο εθνική προδοσία. Έπρεπε συνεπώς να βρεθεί ένας τρόπος αυτή η λύση να επιβληθεί με “βίαιο τρόπο” και φαινομενικά χωρίς την έγκριση της Ελλάδας. 

Έχοντας άμεση πρόσβαση στη CIA (σύμφωνα με αμερικανικές πηγές) και με την αποφασιστικότητα που τον χαρακτήριζε, ο δικτάτορας προώθησε σχέδιο διχοτόμησης της Κύπρου, το οποίο συμφώνησαν μαζί με την τουρκική ηγεσία: Να γίνει πρώτα το πραξικόπημα, να ακολουθήσει απόβαση τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο κι η κατάληψη μέρους του βορείου τμήματος του νησιού κι αμέσως μετά να μετακινηθεί ο τουρκοκυπριακός πληθυσμός στην κατεχόμενη περιοχή, αφού θα γίνονταν στη διάρκεια της εισβολής πράξεις βίας από Ελληνοκύπριους εις βάρος Τουρκοκυπρίων σε τουρκοκυπριακά χωριά στο νότο, ώστε από τη μια οι Τουρκοκύπριοι να τρομοκρατηθούν και να δεχτούν να φύγουν κι από την άλλη να δοθεί και μια εξ αντικειμένου εύλογη αφορμή για μια τέτοια μετακίνηση. 

Το σχέδιο προέβλεπε ότι δεν θα υπήρχε αντίσταση στον τουρκικό στρατό, ώστε να μην υπάρξουν πολλά θύματα ανάμεσα στις δύο πλευρές. Προέβλεπε επίσης κατάληψη ενός πολύ μικρότερου μέρους της Κύπρου. Δυστυχώς όμως ο Ιωαννίδης (πέρα από την προδοτική του πράξη να παραδώσει κομμάτι της Κύπρου στην Τουρκία) δεν προέβλεψε την αναξιοπιστία της τουρκικής ηγεσίας. Ο τουρκικός στρατός όχι μόνο χρησιμοποίησε υπέρμετρη βία, αλλά και κατέλαβε πολύ μεγαλύτερο μέρος της Κύπρου από εκείνο που προέβλεπε το σχέδιο.

Παρόλο που ο στόχος ήταν άκρως προδοτικός, το μήνυμα που δόθηκε στους εθνικιστές και στους αντιμακαριακούς ήταν ότι το πραξικόπημα γίνεται για να διωχθεί ο “ανθέλληνας” Μακάριος και να ανοίξει ο δρόμος για τον προαιώνιο πόθο των Κυπρίων για Ένωση της Κύπρου με τη μητέρα Ελλάδα. Διότι, όπως πολύ εύστοχα είπε κάποτε ο Άγγλος συγγραφέας Σάμιουελ Τζόνσον, “το καταφύγιο του απατεώνα είναι ο πατριωτισμός”. 

Σε ό,τι αφορά τον Μακάριο, το επίσημο αφήγημα τον παρουσιάζει σαν ηρωομάρτυρα, που επέζησε του πραξικοπήματος και αγωνίστηκε για τη σωτηρία της Κύπρου. Είναι πάντως αλήθεια ότι ο Μακάριος προειδοποιούσε πως τυχόν πραξικόπημα εναντίον του θα έφερνε τη διχοτόμηση.  Πολλοί τον είχαν προειδοποιήσει ότι ο Ιωαννίδης θα τον ανατρέψει. Εκείνος όμως απαντούσε πως δεν μπορούσε να πιστέψει ότι υπήρχε έστω και ένας Έλληνας που θα έδινε στην Τουρκία την αφορμή να διχοτομήσει την Κύπρο. Παρόλα αυτά, στις 20 Ιουλίου και λίγη ώρα πριν ξεκινήσει η τουρκική εισβολή, ο Μακάριος κατάγγειλε από το βήμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την Ελλάδα για εισβολή στην Κύπρο  και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να δράσει για αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης που είχε παραβιαστεί.  Με τον τρόπο αυτό η Τουρκία, που ήταν ήδη έτοιμη για την εισβολή, με τα πολεμικά της πλοία στα ανοικτά της Κερύνειας (σύμφωνα με το σχέδιο που είχε συμφωνήσει με τον Ιωαννίδη και τη CIA) είχε πια και την κάλυψη που της έδωσε το λεκτικό της καταγγελίας του νόμιμου προέδρου της Κύπρου. 

Σύμφωνα με το επίσημο αφήγημα επίσης, το σαββατοκύριακο πριν το πραξικόπημα, ο Μακάριος βρισκόταν στην προεδρική κατοικία στο Τρόοδος ενώ το πρωί της Δευτέρας 20 Ιουλίου 1974, ήταν πίσω στο γραφείο του στο προεδρικό μέγαρο με μια ομάδα παιδιών από την Αίγυπτο, όταν άρχισαν να πέφτουν  βροχή οι σφαίρες των πολυβόλων κι οι οβίδες των αρμάτων πάνω στο κτίριο. Παρά το γεγονός ότι το προεδρικό γραφείο διαθέτει παράθυρα, κανείς δεν έβαλε από τα παράθυρα μέσα στο γραφείο ούτε περικυκλώθηκε το κτίριο, δεν έπαθε κανείς τίποτα από όσους ήταν μέσα στο γραφείο κι έτσι ο  Μακάριος διέφυγε από το πίσω μέρος του προεδρικού, περπάτησε μέσα από το δασύλιο και τον ποταμό Πεδιαίο και βγήκε στην οδό Προδρόμου στο Στρόβολο. Εκεί σταμάτησε ένα αυτοκίνητο που τον μετέφερε στην Κλήρου κι από εκεί έφυγε με άλλο αυτοκίνητο για την Παναγιά της Πάφου. Από την Παναγιά κατέβηκε στην πόλη της Πάφου από όπου και απηύθυνε από ένα πρόχειρα στημένο ραδιοσταθμό το ιστορικό του διάγγελμα, στο οποίο έλεγε ότι είναι ζωντανός και ότι είναι συναγωνιστής και σημαιοφόρος στον κοινό αγώνα.  Έπειτα πήγε στις βρετανικές βάσεις Ακρωτηρίου κι από εκεί έφυγε με βρετανικό ελικόπτερο για τη Μάλτα, για να συνεχίσει αργότερα το ταξίδι προς το Λονδίνο. 

Οι πραξικοπηματίες, από την πλευρά τους, αφού πρώτα πάγωσαν την Κύπρο με την ψευδή ανακοίνωση στο ΡΙΚ ότι ο Μακάριος είναι νεκρός, στη συνέχεια διόρισαν “πρόεδρο” τον Νίκο Σαμψών, ώστε να μην υπάρχει καμία αμφιβολία ότι παραβιάστηκε η συνταγματική τάξη. Έπειτα κυνήγησαν και σκότωσαν μακαριακούς κι αριστερούς και, στη διάρκεια της εισβολής, όπως προέβλεπε το διχοτομικό σχέδιο, μπήκαν σε τουρκοκυπριακά χωριά και σκότωσαν γυναικόπαιδα, ώστε να δώσουν την αφορμή για την ανταλλαγή των πληθυσμών, που αποτέλεσε κεφαλαιώδους σημασίας βήμα προς τη διχοτόμηση.

Η 15η Ιουλίου είναι η επέτειος μιας ασύλληπτης εθνικής προδοσίας, που οδήγησε τον κυπριακό ελληνισμό στην χειρότερη καταστροφή της μακράς ιστορίας του σε τούτο τον τόπο, με δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να ξεριζώνονται από τη γη των πατέρων τους κι ένα ολόκληρο λαό να θρηνεί χιλιάδες νεκρούς κι αγνοούμενους. Διότι κάποια άρρωστα μυαλά στην Ελλάδα και στην Κύπρο πίστευαν ότι με αυτό τον τρόπο θα δινόταν στο Κυπριακό μια “καθαρή” λύση. Μια λύση που θα έβγαζε εντελώς από τα πόδια μας τους Τουρκοκύπριους, προκειμένου να έχουμε ένα κράτος καθαρά δικό μας, καθαρά ελληνικό, ένα κράτος όπως αυτό που λειτουργεί από το 1960 μέχρι σήμερα, το κράτος της κουμπαροκρατίας και της κομματοκρατίας, το κράτος της διαπλοκής, της διαφθοράς, της κλεψιάς. 

Λυπούμαι να πω ότι δυστυχώς τα ίδια μυαλά, που προτιμούν τη λύση που ήθελε κι ο Ιωαννίδης για την Κύπρο, εξακολουθούν να υπάρχουν και σήμερα. Είναι αυτοί που κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους η κατάσταση να παραμένει ως έχει, ώσπου να μονιμοποιηθεί οριστικά η διχοτόμηση. Μερικοί από αυτούς βέβαια θα εξαπολύσουν σήμερα μύδρους εναντίον της χουντικής προδοσίας. Στο τέλος όμως η ουσία είναι ότι τον ίδιο στόχο εξυπηρετούν, προβάλλοντας κι αυτή τη φορά στο λαό απατηλά, ψευδοπατριωτικά συνθήματα, κατά τη γνωστή ρήση του Σάμιουελ Τζόνσον. 

Η ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ ΚΡΥΒΟΤΑΝ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΛΟΓΙΑ

220px-Τουρκική_Εισβολή_στην_Κυπριακή_Δημοκρατία_1974Στις ομιλίες του πριν από τα γεγονότα του Ιούλη του 1974, ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας αρχιεπίσκοπος Μακάριος τόνιζε ότι εκείνοι που κινούνταν εναντίον του νόμιμου κράτους, στο όνομα της Ένωσης με την Ελλάδα, στην πραγματικότητα οδηγούσαν την Κύπρο στη διχοτόμηση και συνεπώς θα γίνονταν τελικά «νεκροθάφτες της Ενώσεως», όπως έλεγε επί λέξη. Η προειδοποίηση του Μακαρίου δικαιώθηκε κατά τρόπο τραγικό.  

Η πολιτική εκτίμηση, πως αν γινόταν πραξικόπημα αυτό θα έδινε το πρόσχημα στην Τουρκία να εισβάλει στην Κύπρο και να τη διχοτομήσει, ήταν γνωστή εκ των προτέρων κι απολύτως λογική. Συνεπώς, η χούντα του ταξίαρχου Ιωαννίδη και οι συνεργάτες της στην Κύπρο, προχώρησαν στο πραξικόπημα ακριβώς για να γίνει η τουρκική επέμβαση και η Κύπρος να οδηγηθεί (διά της βίας) στη διχοτόμηση, διότι έτσι πίστευαν ότι επρόκειτο να λυθεί οριστικά και με μια «καθαρή λύση» το Κυπριακό πρόβλημα. Την ίδια στιγμή βεβαίως η χούντα έστελνε το μήνυμα στους πολιτικά αφελείς συνοδοιπόρους της και μέσω αυτών στον κυπριακό λαό ότι, μετά το πραξικόπημα, θα ακολουθούσε η Ένωση με την Ελλάδα.

Σ’ όλο το μήκος της τραγικής μας ιστορίας από το 1960 μέχρι σήμερα, πολλοί από διαπρύσιους ρήτορες του πατριωτικού μαξιμαλισμού (είτε ήταν μακαριακοί, είτε αντιμακαριακοί, είτε φιλοχουντικοί, είτε δημοκράτες), πολλοί δηλαδή από εκείνους που διακήρυσσαν την Ένωση με την Ελλάδα (τότε που είχαμε ήδη την ανεξάρτητη Κυπριακή Δημοκρατία) ή, μετά το 1974, μια (αόριστη) καλύτερη λύση από αυτήν που αναζητούμε στις διακοινοτικές συνομιλίες, στην πραγματικότητα είχαν (κι έχουν) στο μυαλό τους τη διχοτόμηση. Η οποία όμως διχοτόμηση δεν επρόκειτο και δεν πρόκειται να γίνει με τη δική μας συναίνεση, αλλά υπό την πίεση είτε των γεγονότων είτε του χρόνου που παγιώνει τα τετελεσμένα.

Από τις 15 Ιουλίου 1974 που έγινε το πραξικόπημα,  η Τουρκία ξεκίνησε δημόσια και φανερά διπλωματικές και στρατιωτικές προετοιμασίες για εισβολή στην Κύπρο. Ο τουρκοκυπριακός ραδιοφωνικός σταθμός «Μπαϊράκ» έλεγε και ξανάλεγε ότι η «μητέρα πατρίδα έρχεται να επιβάλει την τάξη». Τα πολεμικά πλοία φάνηκαν στα ανοικτά της Κερύνειας από το πρωί της 19ης Ιουλίου κι όμως, καμία προετοιμασία δεν έγινε από τους πραξικοπηματίες για να αναχαιτιστεί η τουρκική απόβαση, καμία στρατιωτική μονάδα δεν στάλθηκε στην Κερύνεια, ούτε καν τα πολυβολεία στον Πενταδάκτυλο δεν επανδρώθηκαν.  Κι όταν ξεκίνησαν να πέφτουν οι αλεξιπτωτιστές, οι βόμβες και οι κανονιοβολισμοί, οι πρώτες διαταγές που πήραν οι στρατιώτες μας ήταν να μην πυροβολήσουν, διότι επρόκειτο για άσκηση.

Στην πραγματικότητα επρόκειτο για προδοσία. Η χούντα και πολλοί συνεργάτες της στην Κύπρο ήξεραν το σχέδιο: Η Τουρκία θα επενέβαινε για να καταλάβει την επαρχία Κερύνειας, με το πρόσχημα του πραξικοπήματος και κάτω από την πίεση του τρομαχτικού γεγονότος της εισβολής θα γινόταν ανταλλαγή πληθυσμών και θα καταλήγαμε στη διχοτόμηση, ώστε οι δύο κοινότητες να ακολουθήσουν διαφορετικούς δρόμους.

Όπως συμβαίνει όμως συχνά σε ριψοκίνδυνους σχεδιασμούς, η εισβολή βγήκε εκτός σχεδίου κι εξελίχτηκε σ’ ένα τρομακτικό εφιάλτη που τραυμάτισε βαθιά τον κυπριακό λαό στο σύνολό του και περισσότερο βέβαια τους Ελληνοκύπριους. Ο τουρκικός στρατός προχώρησε πολύ περισσότερο από όσο προέβλεπε ο συμφωνημένος σχεδιασμός και στο πέρασμά του έσπερνε το θάνατο και το χαλασμό. Τα πράγματα για τη χούντα πήγαν στράφι. Ο Ιωαννίδης με τα τσιράκια του εγκατέλειψαν το καράβι κι η Τουρκία πήρε το παιχνίδι στα χέρια της, μη αφήνοντας στρατιωτικά ή πολιτικά περιθώρια ουσιαστικής δράσης στην κυβέρνηση που διαδέχτηκε τη χούντα στην εξουσία.  

Το ιστορικό περίεργο, που παραμένει αναπάντητο μέχρι σήμερα, είναι γιατί ο πρόεδρος Μακάριος, ενώ γνώριζε ότι επρόκειτο να γίνει πραξικόπημα, δεν έκανε κάτι ουσιαστικό για να το αποτρέψει. Αλλά κι αν ακόμη θεωρήσουμε ότι ήταν αδύνατον να το αποτρέψει, παραμένει άλλο ένα ερώτημα αναπάντητο: Ο Μακάριος ήξερε ότι επρόκειτο να γίνει τουρκική εισβολή. Όχι μόνο γιατί το είχε πει ο ίδιος στις ομιλίες του πριν από το πραξικόπημα, αλλά και διότι ήξερε (όλοι το ήξεραν) ότι τα τουρκικά πλοία βρίσκονταν ήδη στα ανοικτά της Κερύνειας.  Γιατί λοιπόν,  μιλώντας ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ τα ξημερώματα της 20ης Ιουλίου, τόνισε με έμφαση ότι η Ελλάδα έκανε εισβολή στην Κύπρο και κάλεσε το Συμβούλιο να λάβει μέτρα αποκατάστασης της συνταγματικής τάξεως; Γιατί δεν βρήκε άλλους πολιτικούς – διπλωματικούς  τρόπους να καταγγείλει το πραξικόπημα και να αποτρέψει την τουρκική εισβολή, παρά μόνο πρόσθεσε κι αυτός στο πρόσχημα που αναζητούσε η Τουρκία; Το ερώτημα αυτό, μαζί με πολλά άλλα εξίσου καυτά ερωτήματα, δεν μπορεί να απαντηθεί ενόσω κρίσιμα έγγραφα και μαρτυρίες για το Φάκελο της Κύπρου παραμένουν απόρρητα και μη προσβάσιμα.

Το ερώτημα είναι γιατί κάποιοι δικοί μας να ήθελαν τότε ή να θέλουν ακόμη και σήμερα τη διχοτόμηση;  Προφανώς διότι πιστεύουν ότι δεν μπορούμε να κάνουμε μαζί κράτος με τους Τούρκους κι ότι η Τουρκία – ως κακόπιστη, εχθρική χώρα- θα ελέγχει την Κύπρο εις βάρος των δικών μας συμφερόντων. Μάλιστα ισχυρίζονται ότι η Τουρκία δεν θέλει διχοτόμηση, αλλά λύση του Κυπριακού τέτοια που να της επιτρέπει να χειραγωγεί την Κύπρο. Πρόκειται για πολιτική απάτη, διότι αν η Τουρκία είχε ως πρώτιστο στόχο να ελέγξει το επίσημο κράτος της Κύπρου, πολύ απλά θα έστελνε τους Τουρκοκύπριους πίσω στην Κυπριακή Δημοκρατία, διότι το Σύνταγμα της χώρας μας είναι τέτοιο που επιτρέπει στην Τουρκία να ελέγχει εμμέσως τη λειτουργία του κράτους.

Η Τουρκία θέλει πρωτίστως της διχοτόμηση και έχει ως σχέδιο β’ μια ομοσπονδία που να μοιάζει περισσότερο με συνομοσπονδία δύο ανεξάρτητων κρατών. Γιατί; Διότι με αυτό τον τρόπο θα μπορέσει ανεξέλεγκτα να μεταβάλει το δημογραφικό χαρακτήρα του νησιού, κουβαλώντας εποίκους διπλάσιους ή τριπλάσιους σε αριθμό από τους Ελληνοκύπριους, θα μετατρέψει δηλαδή τη νήσο Κύπρο σε τουρκικό νησί με ελληνική μειοψηφία.  Ταυτόχρονα θα αναπτύξει την οικονομία της τουρκικής επαρχίας (ή ανεξάρτητης χώρας) στην Κύπρο σε όλους τους τομείς, ώστε να μας ανταγωνίζεται και να υπερισχύσει της δικής μας οικονομίας, με μακροπρόθεσμο στόχο να οδηγήσει την ελληνική μειοψηφία του νησιού σε μαρασμό και φθίνουσα πορεία.

Όσοι αγαπούν αυτό τον τόπο θα πρέπει να βγάλουν από το μυαλό τους τη σκέψη ότι η διχοτόμηση μπορεί και να μην είναι και τόσο κακή λύση. Είναι η χειρότερη. Σκοπός μας θα πρέπει να είναι μια εφικτή λύση του Κυπριακού όσο πιο σύντομα γίνεται, ώστε να μην παγιώσει οριστικά ο χρόνος τη διχοτόμηση. Μια λύση στη συμφωνημένη βάση της ομοσπονδίας, στην οποία όμως θα εφαρμόζονται πλήρως τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι ελευθερίες και δεν θα επιτρέπει στην Τουρκία άμεση ή έμμεση παρέμβαση στα του κυπριακού κράτους.

Επειδή μια τέτοια λύση βασίζεται πάνω στις διεθνείς αρχές της νομιμότητας και ηθικής κι επειδή η Τουρκία βρίσκεται αυτό τον καιρό σε δυσχερή θέση, πρέπει εδώ και τώρα να βρούμε τους διπλωματικούς μοχλούς πίεσης, ώστε να επιτευχθεί τάχιστα αυτή η λύση, που θα είναι προς όφελος ολόκληρου του λαού της Κύπρου, τόσο της ελληνικής όσο και της τουρκικής κοινότητας του νησιού. Διότι μόνο έτσι μπορεί να διασφαλιστεί ένα καλύτερο μέλλον για εμάς και τις γενιές που έρχονται.  

ΤΗ ΜΑΝΑ ΤΟΥ ΤΗ ΡΩΤΗΣΑΝ ΑΝ ΗΘΕΛΕ ΤΟΝ ΓΙΟ ΤΗΣ ΗΡΩΑ;

1

Σ’ ένα στεναγμό της ιστορίας σπάρθηκαν σώματα παιδιών σ’ αυτούς τους τάφους. Μικρός ήμουν τότε που τους κουβάλησαν εδώ με τα καμιόνια. Παιδιά σαν τα δικά μας. Γελούσαν, γλεντούσαν, ονειρεύονταν. Οι πιο πολλοί ούτε που νοιάζονταν για τα πολιτικά. Η γλυκιά τρέλα της ανέμελής τους ηλικίας ήταν η απόδραση από τη σχιζοφρένεια της εθνικής αυτοκαταστροφής.

Κάθε που ο φανατισμός ανέβαζε τα ντεσιμπέλ στους καφενέδες, ετούτοι φεύγανε. Να κάνουν το τσιγάρο τους κουβεντιάζοντας καθισμένοι κατάχαμα για τα κορίτσια, που μόνο στα κρυφά μπορουσαν ν’ ανταμώσουν. Να πουν κουβέντες που δεν βαραίναν τις ψυχές τους, πιο πολύ από κείνο το γκρίζο ουρανό που όλο μάζευε και πύκνωνε το νεφικό της καταιγίδας.

Μα κάποιοι άλλοι όρισαν τη μοίρα τους. Εκείνοι που τάχα ήξεραν καλύτερα. Εκείνοι που τάχα κάτεχαν την αλήθεια. Στ’ όνομα μιας χίμαιρας -εγώ λέω πρόφασης- οδήγησαν ξανά τον τόπο στην καταστροφή και ξάφνου βρέθηκαν άοπλα ετούτα τα παιδιά να πολεμούν το πάνοπλο θηρίο. Απ’ το μικρό τους παράδεισο στην πυρωμένη κόλαση ενός πολέμου, που δεν τον θέλησαν, δεν τον προκάλεσαν κι ούτε που πρόλαβαν να καταλάβουν το γιατί. Πρόχειρα θάφτηκαν εδώ, οι πιο πολλοί ανώνυμοι, “άγνωστοι στρατιώτες”… Προδωμένοι στη μάχη, προδωμένοι και στο θάνατο.

Στάθηκα να κοιτάζω τους σταυρούς. Μέσα στο χώμα φύτεψαν τούτα τα παιδιά με όλο τον κόσμο τους μαζί. Θέλω να κλάψω. Πόσο αίμα, πόσος πόνος, πόσες ήττες. Δεν ευτυχήσαμε να έχουμε ηγέτες γίγαντες. Μονάχα νάνους. «Υπερ βωμών και εστιών» λέγανε στους επικήδειους οι επιτήδειοι υποκριτές. Οι αντιστρόφως ανάλογα μικροί απ΄ ότι οι ιστορικές συγκυρίες απαιτούσαν. Αλλά τη μάνα ετούτου εδώ του παιδιού τη ρώτησε κανείς αν ήθελε το γιο της ήρωα;

2E

Τα πιο πάνω είναι σκέψεις που με πλήγωσαν καθώς βρέθηκα πάνω από τους τάφους δεκάδων παιδιών, που βιαστικά κι ανώνυμα τάφηκαν στο κοιμητήριο της Πάνω Λακατάμιας, τον Ιούλη του 1974. Σκέψεις που με κάνουν να αγαναχτώ κάθε φορά που ακούω τους ίδιους κι απαράλλακτους ανόητους να παριστάνουν τους νταήδες και τους παλληκαράδες στα λόγια μόνο. Τους τάχα “ανυπόταχτους”, τους γενικώς “τουρκοφάγους” που δεν κάνουν τίποτα ωστόσο για να φύγει ο Τούρκος από την Κύπρο. Εκείνους που θεωρούν “εθνική αξιοπρέπεια” το να μην συζητάμε με τον εχθρό λύση του εθνικού μας ζητήματος, αλλά είναι εντάξει να αφήνουμε επ’ αόριστον την μισή μας πατρίδα κάτω από την μπότα του  Τούρκου στρατιώτη, φτάνει αυτό να γίνεται χωρίς την υπογραφή μας. Λες κι ο αγώνας για απελευθέρωση είναι ληξιαρχική πράξη. 

Εκείνους που μπέρδεψαν τον ηρωϊσμό με τον διανοητικό αυνανισμό, νομίζοντας πως ήρωας είναι εκείνος που οπτασιάζεται ότι συντρίβει τον εχθρό, στα λόγια μόνο και στη φαντασία του και κάθεται στα βραστά του, δεν πολεμά, δεν κουράζεται, δεν λερώνεται. Εκείνους που σπέρνουν συμφορές και πρώτοι τρέχουν να κρυφτούν, στέλνοντας άλλους στη φωτιά να γίνουν ήρωες, διότι αυτοί πρέπει να μείνουν ζωντανοί, εμπνευσμένοι θεωρητικοί της εθνικής μας αυταπάτης. Το πιο κάτω κείμενο είναι μια ωδή στους πραγματικούς ήρωες. Εκείνους τους άγνωστους, τους ανώνυμους για την ιστορία, εκείνους που έτρεξαν στο καθήκον, για να σώσουν την πατρίδα από το κακό, όταν οι χρήσιμοι για τον εχθρό ηλίθιοι, κρύβονταν ασφαλείς στα μετόπισθεν της θρασυδειλίας τους.

ΤΟ ΑΤΙΜΩΡΗΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΙ Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ

ΕΙΣΒΟΛΗ - ΦΩΤΟ ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΥΣαν σήμερα, πριν από 40 χρόνια, μας ξύπνησαν χαράματα οι φοβερές εκρήξεις της δεύτερης φάσης της τούρκικης εισβολής. Ο τουρκικός στρατός προέλαυνε εκτοπίζοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Στο πέρασμά του σκορπούσε τον τρόμο, με δολοφονίες αθώων ανθρώπων κι αμέτρητους βιασμούς γυναικών.  Ήταν το “επίτευγμα” της χούντας, το επιστέγασμα της προδοσίας, εκείνων που ενεθάρρυναν τη βία διακηρύσσοντας την Ένωση, ενώ είχαν στον νου τους τη ΔΙΠΛΗ ΕΝΩΣΗ, δηλαδή τη διχοτόμηση της Κύπρου.

Με ψέματα κι απατηλά συνθήματα καπηλεύονταν τα ονόματα των πραγματικών ηρώων, εκείνων που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία αυτού του τόπου και προετοίμαζαν το έδαφος για το πραξικόπημα, που θα έδινε στην Τουρκία το πρόσχημα να εισβάλει στην Κύπρο. Έτσι ώστε η διχοτόμηση να έρθει όχι σαν μια λύση που τη θέλαμε (ποιος θα τολμούσε να πει κάτι τέτοιο στο λαό;), αλλά σαν μια λύση που επιβλήθηκε με τη δύναμη των όπλων…

Το αίμα των αθώων κι ο αβάσταχτος πόνος, οι τραυματικές εμπειρίες των ανθρώπων που είδαν κατά πρόσωπο το κτήνος του πολέμου, ο εκτοπισμός που οδήγησε 150 χιλιάδες ανθρώπους στους προσφυγικούς καταυλισμούς και στη συνέχεια στους συνοικισμούς σκοτώνοντας τα όνειρά τους για ένα καλύτερο αύριο για τους ίδιους και τα παιδιά τους, ο βιασμός της ιστορίας και η εθνοκάθαρση σε ένα κομμάτι του ελληνισμού με ιστορία χιλιάδων χρόνων, εκείνο το φριχτό έγκλημα της εσχάτης προδοσίας, έμεινε ατιμώρητο… Ποτέ και κανένας δεν καταδικάστηκε σε δικαστήριο…

Πώς φτάσαμε μέχρι την μεγάλη προδοσία του πραξικοπήματος, ποιος ήταν ο ρόλος που έπαιξαν οι τότε πρωταγωνιστές των γεγονότων από το 1955 μέχρι το 1974, ο Μακάριος, ο Γρίβας, οι πολιτικοί της εποχής, η χούντα, η ΕΟΚΑ Β’ και οι ξένες δυνάμεις, ποια λάθη τους ήταν ανθρώπινα κι απρόβλεπτα και ποια ήταν σκόπιμα για να οδηγήσουν την Κύπρο στη διπλή ένωση, ποιοι έλεγαν άλλα στο λαό και άλλα είχαν στο νου τους, ποιοι γνώριζαν και σε ποιο βαθμό το μέγεθος της προδοσίας και πόσο ήταν αναμεμειγμένοι σ’ αυτήν, είναι γεγονότα που δεν έχουν ακόμη ξεκαθαρίσει πλήρως…

Το λεγόμενο “πόρισμα για το φάκελο της Κύπρου” όπως αυτό βγήκε από την Βουλή των Ελλήνων και (ξεχωριστά) από την κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων δεν είναι βέβαιο ακόμη ότι πληροί τις προδιαγραφές της αντικειμενικής ιστορικής τεκμηρίωσης και πολλά ερωτηματικά εξακολουθούν να αιωρούνται, καθώς ακόμη η πληγή παραμένει ανοικτή, με το Κυπριακό άλυτο και την πορεία προς τη μόνιμη διχοτόμηση να συνεχίζεται…

ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΤΟΝ ΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΑΚΟΜΗ

MAKARIOS PRAXIKOPIMAΕκείνοι που σχεδίασαν και διέταξαν το πραξικόπημα, ήξεραν ότι θα ακολουθούσε η τουρκική εισβολή, ότι η Τουρκία θα κατελάμβανε μέρος της Κύπρου (μικρότερο από αυτό που κατέλαβε τελικά) και θα γινόταν ανταλλαγή πληθυσμών με σκοπό τη διχοτόμηση ή τη διπλή ένωση. Αναφέρομαι στους εμπνευστές και όχι σ’ εκείνους που πίστεψαν στο παραμύθι που τους πούλησαν ότι τάχατες με το πραξικόπημα θα γινόταν η Ένωση.

Σαράντα χρόνια από τότε, αυτό θα έπρεπε να ήταν ήδη παραδεκτό από όλους κι όχι να το συζητάμε ακόμη. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αυτό. Το ερώτημα είναι ΠΟΙΟΙ ΑΛΛΟΙ πέρα από τους χουντικούς και τους πρωτεργάτες του πραξικοπήματος ήξεραν ότι αυτό θα ήταν το σχέδιο και συμφώνησαν… Διότι πίστεψαν ότι μόνο με αυτό τον τρόπο θα είχαμε το δικό μας καθαρά ελληνικό κράτος στην Κύπρο, με το να δώσουμε δηλαδή μέρος της πατρίδας μας στην Τουρκία για να εγκαταστήσει εκεί τους Τουρκοκύπριους…

Το δεύτερο μεγάλο ερώτημα είναι ποιοι συνέχισαν να παίζουν το παιχνίδι της διχοτόμησης όλα αυτά τα 40 χρόνια που ακολούθησαν, εκμεταλλευόμενοι τον ούτω καλούμενο “μακροχρόνιο αγώνα” και το τρίτο μεγάλο ερώτημα είναι ποιοι εξακολουθούν να εξυπηρετούν ακόμη και σήμερα τον ίδιο στόχο…

Ίσως κάποτε η ιστορία αποκαλύψει πως, τον στόχο του πραξικοπήματος που ήταν η διχοτόμηση της Κύπρου, δεν τον συμμερίζονταν μόνο οι χουντικοί και οι άλλοι πραξικοπηματίες αλλά και κάποιοι από τις λεγόμενες … “πατριωτικές” δυνάμεις…